Józef Robakowski, Ewa Zarzycka at “Farmhands in Factories and Boas in Brasseries”, Galeria Arsenał, Białystok


CHŁOPOROBOTNIK I BOA GRZECHOTNIK

09.03.2018-19.04.2018
Otwarcie: 09.03.2018 / 18:00
Galeria Arsenał, ul. A. Mickiewicza 2
Artyści: Zuzanna Bartoszek, Dom Mody Limanka, Zuzanna Golińska, Tobiasz Jędrak, Agnieszka Kurant, Jan Moszumański, Tomasz Mróz, Dominika Olszowy, Witek Orski, Ewa Polska, Józef Robakowski, Adam Rzepecki, Jana Shostak, Mikołaj Sobczak, Ewa Zarzycka, Artur Żmijewski
Kuratorka: Ewa Tatar

„Chłoporobotnik i boa grzechotnik” to kolejna odsłona wystawy pokazywanej w 2016 roku w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Pierwsza wersja badała narzędzia awansu społecznego i miękką propagandę na przykładzie ilustrowanego czasopisma dla młodzieży z ośrodków wiejskich „Nowa Wieś” oraz sposób użycia przez ustrój totalitarny kultury jako napędu zmiany statusu jednostki.
Aktualna wystawa przygląda się kulturze rdzennej i akademickiej powstającej na Podlasiu – najmocniej zróżnicowanym etnicznie i klasowo regionie przedwojennej Polski. Ukazuje ją na tle kultury ogólnopolskiej – podziemnej i reżimowej; w świetle zmian społecznych wprowadzonych w wyniku powszechnego uwłaszczenia chłopów w 1944 roku. To właśnie to wydarzenie zostało wskazane prze Andrzeja Ledera, autora przełomowej dla dyskusji o historii Polski książki „Prześniona rewolucja” (2014), jako fundament współczesnego społeczeństwa polskiego (z jego podziałami klasowymi i nierównościami oraz resentymentami). Rewolucja (II wojna światowa i Konferencja Jałtańska) wykonana niejako „cudzymi rękami” zapewniła stabilność, spokój społeczny i wzrost gospodarczy, ale zwolniła obywateli z odpowiedzialności za zmianę i pozbawiła ich szansy na akt politycznego upodmiotowienia.

Wystawa składa się z czterech opowieści umieszczonych w kontekście chronologicznym i politycznym: o przedwojniu, o okresie tużpowojennym, o momencie ustanowienia nowoczesnej, mieszczańskiej kultury w Polsce i jej degradacji oraz o współczesności, czyli okresie po 1989 roku. Każda część powtarza mniej więcej tę samą historię, ale z perspektywy innego czasu, czy to powstania prac, czy momentu historycznego, o którym opowiada. Każda zestawia to, co realistyczne; nastawione na modernizację i postęp, z tym, co romantyczne, często sentymentalne – gdyż związane ze światem, który przeminął. Odwołuje się do przestrzeni związanych z przemocą, często nieuświadomionych, twórczo „przepracowanych” przez artystów. Przy czym realizm i sztuka realistyczna rozumiana jest tu – za Györgem Lukácsem – jako sztuka, która odbiorcy daje możliwość identyfikowania się.

Prace, jak i wystawa, stawiają pytanie nie tylko o pochodzenie społeczne Polaków i procesy kształtujące współczesnych obywateli, ale także o odpowiedzialność sztuki i artysty za miejsce obywateli w trudnej genealogii polskiego społeczeństwa oraz o to, w jaki sposób czas „pracuje” w sztuce.

Na wystawie, wśród 100 obiektów, pokazane zostaną prace z kolekcji Galerii Arsenał, Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, Muzeum Wojska w Białymstoku, Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej, Zachęty Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie oraz ze zbiorów prywatnych, min. takich artystów, jak: Cecylia Ambrożej-Chudzik, Tadeusz Bołoz, Jan Bułhak, Sławomir Chudzik, Jan Cybis, Edward Dwurnik, Maria Jarosławska-Żabska, Tadeusz Kantor, Antoni Kenar, Jerzy Kossak, Janusz Krajewski Edward Krasiński, Benon Liberski, Danuta Łabanowska, Rafał Malczewski, Jan Czesław Moniuszko, Tymon Niesiołowski, Jerzy Nowosielski, Jerzy Panek, Teresa Pągowska, Dionizy Purta, Edward Rydz-Śmigły, Albin Sokołowski, Andrzej Strumiłło, Władysław Strzemiński, Ludomir Śleńdziński, Leon Tarasewicz,
Czesław Wierusz-Kowalski, Stanisław Żywolewski.

Ewa Tatar

galeria-arsenal.pl

——

FARMHANDS IN FACTORIES AND BOAS IN BRASSERIES
09.03.2018 – 19.04.2018
Opening: 09.03.2018 / 18.00
Arsenal Gallery, ul. A. Mickiewicza 2, Białystok
Artists: Zuzanna Bartoszek, Dom Mody Limanka, Zuzanna Golińska, Tobiasz Jędrak, Agnieszka Kurant, Jan Moszumański, Tomasz Mróz, Dominika Olszowy, Witek Orski, Ewa Polska, Józef Robakowski, Adam Rzepecki, Jana Shostak, Mikołaj Sobczak, Ewa Zarzycka, Artur Żmijewski
Curator: Ewa Tatar

„Farmhands in Factories and Boas in Brasseries” is an exhibition inspired by Andrzej Leder’s book entitled “Prześniona rewolucja” [The Slept-through Revolution] that analyzes social effects of the Agricultural Act of 1944.
“Farmhands in Factories and Boas in Brasseries” is a re-edition of an eponymous 2016 exhibition at the Museum of Modern Art in Warsaw which investigated centrally constructed instruments for upward social mobility on the example of an illustrated magazine for youth from extra-metropolitan localities, and the totalitarian regime’s uses of culture as an engine and a codifier of change in an individual’s social status. The current one takes a look at cultures—the indigenous one (with its vernacularity and organicality) and the academic one (the question of the common versus the national)—emerging from Podlasie: the most ethnically and culturally diverse region of pre-WWII Poland—in transition from the cyclical to the historical time. These are presented against the background of a country-wide—underground and regime—art in the light of state-ranging social changes instigated top-down as a result of the complete enfranchisement of peasants by the Agrarian Reform in 1944. The historical event has been singled out as a foundation for contemporary Polish society (with its class divisions and inequalities as well as its re-sentiments) in Andrzej Leder’s Prześniona rewolucja [The Slept-through Revolution] (2014), a ground-breaking publication for the debates on Polish history. The revolution (the Second World War and the Yalta Conference) ensured stability, social order and economic growth, but it released citizens from their responsibility for change and deprived them of an opportunity for an act of political subjectivisation.

The exhibition is constructed with a cubist method of compositional realism; it consists of four chrono-political stories: on the pre-war period, on the right-after-the-war, on the constitutive moment for the modern, bourgeois culture in Poland and its degradation, and on the present, after 1989. Each section repeats a history, but from a perspective of a different time period, be it the time of works’ creation, or the historical moment about which it speaks. Each section manifests fantasy structures in different plasticity. Each juxtaposes the realist (bourgeois realism, socialist realism, the 1960s formalisms, ‘soc art’ and ‘soc art dada’; etc. up to the contemporary explorations under the conditions of capitalist realism through the means of ‘occupational realism’), modernisation- and progress-oriented, with the romanticised, and often sentimental—as relating to a passing world. It invokes violence-related, often unconscious, ruptures and raptures, creatively ‘worked-through’ by artists. However, realism and realist art are understood—after György Lukács—as art which presents the audience with a possibility of identification. Exhibition interrogates not only the social origins of Poland and the melioratory processes forming contemporary populace, but also the responsibility of art and the artist for the people’s position in the challenging genealogy of Polish society, and ask the question how time operates in art.

Ewa Tatar

galeria-arsenal.pl

Zarzycka PRZEJAWY