Karolina Breguła at “Late Polishness. Forms of national identity after 1989”, CCA Ujazdowski Castle, Warsaw


Późna polskość. Formy narodowej tożsamości po 1989 roku

Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
31 marca–6 sierpnia 2017

otwarcie: piątek, 31 marca 2017, godz. 19.00

Projekt “Późna polskość” poświęcony jest formom, jakie przybiera współczesna polska tożsamość. Główną przestrzenią rozważań jest wystawa, na którą składa się ponad setka prac i projektów kilkudziesięciu współczesnych twórców sztuk wizualnych, kina i teatru. Zarysowane w niej wątki rozwijane będą w ramach bogatego programu dyskusji, wykładów i projekcji.

Kluczem do “Późnej polskości” użytym w projekcie jest kategoria formy. Jakie kształty przybiera dzisiaj doświadczenie polskości? Jaką reprezentację znajduje? Za jakimi obrazami, symbolami, figurami i narracjami się kryje? Odpowiedzi na te pytania kuratorzy projektu szukali w różnych dziedzinach sztuki, bo to artyści nadają postać zbiorowej wyobraźni, również narodowej. Do udziału zostali zaproszeni twórcy różnych pokoleń. Polskości będzie można więc przyglądać się z bardzo różnych, indywidualnych perspektyw; dzięki temu złożoność fenomenu narodowej tożsamości, rozważanego jako kwestia polityczna, ale też egzystencjalna, osobista, mitologiczna, a nawet czysto estetyczna będzie wyraźna.

Punktem wyjścia wystawy jest twórczość Stanisława Szukalskiego (1893-1987), rzeźbiarza, malarza, rysownika, projektanta i teoretyka, przywódcy Szczepu Rogate Serce. Był to twórca poszukujący nowoczesnej formuły sztuki narodowej po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, a więc w sytuacji do pewnego stopnia analogicznej do czasu po 1989 kiedy to kategorię polskości trzeba było redefiniować, a nawet wynaleźć na nowo. Twórczość Szukalskiego, ukazana we współczesnej interpretacji artysty Maurycego Gomulickiego i badacza Jacka Staniszewskiego jest wprowadzeniem do narracji wystawy, w której współistnieją odmienne, a nawet wykluczające się nawzajem formy polskości.

Kuratorzy przyglądają się procesowi przepracowywania tak długo wypieranych chłopskich korzeni naszego społeczeństwa. Ważnym dyskursem jest też teoria postkolonialna, umożliwiająca reinterpretację podstawowych dla polskiej świadomości pojęć, takich jak zabory, demokracja, Kresy, a także wysiłek adaptacji do lokalnych warunków zachodniego, liberalnego wzorca kulturowego.

Wystawa wzbogacona będzie o dyskusje, do których zaproszono specjalistów reprezentujących jak najszersze spektrum postaw badawczych i światopoglądowych, w tym między innymi dr. Pawła Rojka, redaktora krakowskiego miesięcznika „Pressje”, filmoznawcę Jakuba Majmurka, dr. hab. Jana Sowę, prof. Lechosława Lameńskiego, badaczkę polityki pamięci dr Marię Kobielską czy zajmującego się kulturą wsi dr. Michała Łuczewskiego, po krytyka sztuki Karola Sienkiewicza oraz śledzącą procesy społeczno-ekonomiczne w sztuce dr Magdę Szcześniak.

Zrealizowanie projektu “Późna polskość” wymagało skonfrontowania przechowanych przez pokolenia wyobrażeń o istocie polskości z takimi ideami, siłami i procesami jak neoliberalny kapitalizm, przechodzenie z gospodarki przemysłowej do ekonomii opartej na wiedzy, kondycja postkolonialna, emancypacyjne dyskursy mniejszości, nowa dynamika przepływu informacji związana z rozwojem cyberprzestrzeni, wielokulturowość i globalna perspektywa. Kategoria późnej polskości to poczucie przynależności narodowej przeżywane w epoce określanej przez przedrostek post – postmodernizm, postindustrializm czy postkolonializm. Uczestnicy wystawy i związanych z nią dyskusji zmierzą się więc z pytaniem, w jaki sposób polska forma kształtowała się po 1989 roku w tak określonych warunkach.

(Termin „późna polskość” został zapożyczony z tekstów Tomasza Kozaka.)

Udział biorą
Jacek Adamas, Paweł Althamer, Yael Bartana, Anna Baumgart, Kuba Bąkowski, Krzysztof Bednarski, Karolina Breguła, Robert Brylewski, Michał Budny, Hubert Czerepok, Oskar Dawicki, Monika Drożyńska, Peter Fuss, Maurycy Gomulicki, Nicolas Grospierre, Ewa Hevelke, Instytut Architektury, Michał Januszaniec, Mariusz Libel, Grupa Nowolipie, Grzegorz Klaman, Irena Kalicka, Kle Mens, Kaja Klimek, Tomasz Kozak, Kobas Laksa, Honorata Martin, Kuba Mikurda, Dorota Nieznalska, Igor Omulecki, Witek Orski, Joanna Ostrowska, Włodzimierz Pawlak, Katarzyna Przezwańska, Wojciech Puś, Karol Radziszewski, Paweł Rojek, Daniel Rycharski, Robert Rumas, Ewa Sadowska, Jadwiga Sawicka, Wilhelm Sasnal, Janek Simon, Jakub Skoczek, Maciej Stasiowski, Łukasz Surowiec, Paweł Susid, Weronika Szczawińska, Aga Szreder, Stanisław Szukalski, Stach Szumski, Michał Szlaga, Radek Szlaga, Joanna Świerczyńska, Monika Talarczyk-Gubała, Piotr Uklański, Zofia Waślicka, Krzysztof Wodiczko, Jakub Woynarowski, Julita Wójcik, Bartosz Zaskórski, Artur Żmijewski, Rafał Żwirek, Natalia Żychska

Dokumentacje spektakli i filmów
Akademii Ruchu, Chóru Kobiet, Jerzego Grzegorzewskiego, Jerzego Jarockiego, Jana Klaty, Komuny Warszawa, Tadeusza Konwickiego, Waldemara Krzystka, Krystiana Lupy, Romana Polańskiego, Moniki Strzępki, Krzysztofa Warlikowskiego, Michała Zadary, Wojciecha Ziemilskiego

Autorzy koncepcji i kuratorzy projektu
Ewa Gorządek i Stach Szabłowski

Kurator wystawowego eseju filmowego
Jakub Majmurek

csw.art.pl
______________

Late Polishness. Forms of national identity after 1989

Centre for Contemporary Art Ujazdowski Castle
31 March–6 August 2017

opening: Friday, 31st of March 2017 at 7:00 p.m.

The project Late Polishness is dedicated to the forms which Polish contemporary identity assumes. Acting as the main space for deliberations is the exhibition, which consists of more than a hundred works and projects from dozens of contemporary artists working in the fields of visual arts, cinema, and theatre. The themes underlined in the show will be expanded on through a rich program of discussions, lectures, and screenings.

The key to the Late Polishness used in the project is the category of form. How is Polishness experienced today? How is it represented? Behind what images, symbols, figures, and narratives does it hide? The curators of the project have been searching for the answers to these questions in various fields of art, because it is the artists who give form to the collective imagination, and also to the national. Artists from varying generations have been invited to partake in the project. Contemporary classical artists have been found amongst them – such as Krzysztof Wodiczko and Krzysztof Bednarski. There are also artists who, like Artur Żmijewski, Paweł Althamer, Oskar Dawicki, or Wilhelm Sasnal, defined the Polish art scene after 1989. There are also artists who have made their debuts in recent years; to name a few, Honorata Martin, Daniel Rycharski, Bartosz Zaskórski, and Katarzyna Przezwańska. Therefore, it will be possible to view Polishness from very different, individual perspectives; consequently, we shall see the complexity of the phenomenon of national identity considered as a political issue, but also as one that is existential, personal, mythological, and even purely aesthetic.

The starting point of the exhibition is the work of Stanisław Szukalski (1893-1987), sculptor, painter, illustrator, designer and theorist, as well as founder of the artistic movement Tribe of the Horned Heart. He was an artist seeking a modern formula of national art after the country regained its independence in 1918, and therefore, in a situation that is to a certain extent analogous to the time after 1989, when the category of Polishness had to be redefined, or even invented anew.

The curators are looking at the process of working through the long repressed peasant roots of our society. Postcolonial theory is also an important discourse; it allows for the reinterpretation of basic concepts for the Polish consciousness such as annexations, democracy, borderlands, and the effort to adapt to the local conditions of the Western liberal cultural model.

Two visual essays constitute an integral part of the exhibition. The first, prepared by film expert, critic and publicist Jakub Majmurek, undertakes the issues of late Polishness from the perspective of cinema. Implemented in the form of a cinematic installation, the story is divisible into six chapters, focused around the slogans: new capitalist realism, globalism, roots, exclusion, gender, and space. The narrative of the second essay, written by theatre expert and curator Dr. Tomasz Plata, juxtaposes the works of visual artists with fragments of performances by the most outstanding Polish directors, active since after 1989, from Jerzy Jarocki, Jerzy Grzegorzewski, Wojciech Krukowski, Krystian Lupa, Krzysztof Warlikowski, Monika Strzępka, Jan Klata, Michał Zadara, to Marta Górnicka and Wojtek Ziemilski.

The exhibition will be enriched by discussions, to which invited were specialists representing the widest possible spectrum of research attitudes and world-views, including, amongst others, Dr. Paweł Rojek, editor of Krakow’s monthly “Pressje,” film expert Jakub Majmurek, Ph. D. Jan Sowa, Professor Lechosław Lameński, political memory researcher Dr. Maria Kobielska, or Dr. Michał Łuczewski, who deals with the culture of villages, as well as art critic Karol Sienkiewicz and Dr. Magda Szcześniak, who is responsible for tracking socio-economic processes in art.

The implementation of the project Late Polishness required the confrontation of notions, which have been engrained into past generations, regarding the essence of Polishness with such ideas, forces and processes as neoliberal capitalism, the transition from an industrial economy to one based on knowledge, the postcolonial condition, emancipatory discourses of minorities, the new dynamics of the flow of information related to the development of cyberspace, multiculturalism, and the global perspective. Late Polishness is a sense of national belonging, experienced in an era defined by the prefix post: postmodernism, postcolonialism, postindustrializm. Participants of the exhibition and the discussions part of it will face the question of how the Polish form developed after 1989 under these conditions.

(The term “Late Polishness” has been borrowed from the texts of Tomasz Kozak.)

Participating
Jacek Adamas, Paweł Althamer, Yael Bartana, Anna Baumgart, Kuba Bąkowski, Krzysztof Bednarski, Karolina Breguła, Michał Budny, Hubert Czerepok, Oskar Dawicki, Monika Drożyńska, Peter Fuss, Maurycy Gomulicki, Nicolas Grospierre, Ewa Hevelke, Instytut Architektury, Michał Januszaniec, Mariusz Libel, Grupa Nowolipie, Grzegorz Klaman, Irena Kalicka, Kle Mens, Kaja Klimek, Tomasz Kozak, Kobas Laksa, Honorata Martin, Kuba Mikurda, Dorota Nieznalska, Igor Omulecki, Witek Orski, Joanna Ostrowska, Włodzimierz Pawlak, Katarzyna Przezwańska, Wojciech Puś, Karol Radziszewski, Paweł Rojek, Daniel Rycharski, Robert Rumas, Ewa Sadowska, Jadwiga Sawicka, Wilhelm Sasnal, Janek Simon, Jakub Skoczek, Maciej Stasiowski, Łukasz Surowiec, Paweł Susid, Weronika Szczawińska, Stanisław Szukalski, Stach Szumski, Michał Szlaga, Radek Szlaga, Monika Talarczyk-Gubała, Piotr Uklański, Krzysztof Wodiczko, Jakub Woynarowski, Julita Wójcik, Bartosz Zaskórski, Artur Żmijewski

Films and performances
Academy of Movement, The Chorus of Women, Jerzy Grzegorzewski, Jerzy Jarocki, Jan Klata, Warsaw Commune, Tadeusz Konwicki, Waldemar Krzystek, Krystian Lupa, Roman Polanski, Monika Strzępka, Krzysztof Warlikowski, Michał Zadara, Wojtek Ziemilski

Concept authors as well as curators of the project
Ewa Gorządek and Stach Szabłowski

Curator of the exhibition film essay
Jakub Majmurek

csw.art.pl

17201372_10154381589458568_5873464162618402027_n