Muzeum Historii Zydów Polskich:

Anna Baumgart & Agnieszka Kurant, (…) 2009

Instalacja nad miejscem kladki na Chlodnej laczacej Male i Duze Getto w Warszawie w latach 1942-1943

Konceptualna praca Anny Baumgart i Agnieszki Kurant, którą autorki traktują jako swoistą “rzeźbę językową”, podejmuje temat pamięci i upamiętniania. Dodatkowo bada granice współczesnej tożsamości Warszawy, dla której podstawowymi kategoriami opisu są pustka i nieobecność. II wojna światowa, w której zginęła jedna trzecia mieszkańców i prawie cała społeczność żydowska, położyła kres wielokulturowości miasta. Z pejzażu Warszawy zniknęła na zawsze architektura synagog, a z ulic dźwięk języka jidysz.

(…) - efemeryczna i zrywająca z prawem grawitacji rzeźba przybierająca formę gigantycznego znaku interpunkcyjnego zostanie zainstalowana w miejscu symbolicznym - nad ulicą Chłodną. Tamtędy w czasie II wojny światowej przebiegała “kładka”, drewniany most nad aryjską częścią miasta, łączący Duże i Małe Getto. W ten sposób autorki chcą przełamać tabu, jakim do dziś jest, rzucająca cień na polsko-żydowskie relacje, świadomość Polaków, że to na ich oczach dokonała się zagłada Żydów.

(…) to znak interpunkcyjny oznaczający: opuszczenie, pominięcie w tekście, przerwanie myśli, brakujący element. W zamyśle autorek projekt przekracza ramy historii i interpunkcji. (…) jest instalacją podróżującą, znakiem do wynajęcia, pustym miejscem skupiającym uwagę na istniejących w pamięci i kulturze tabu. W lustrzanej powierzchni balonów odbija się każdy zbliżający się element lub dyskurs. (…) może się pojawić wszędzie tam, gdzie istnieją nierozwiązane problemy i trudne do wypowiedzenia tematy.

Traktujemy projekt jak katalizator różnych, często wykluczających się znaczeń – komentują swój projekt autorki. Dla nas sztuka, w odróżnieniu od dydaktyki i polityki nie jest tubą czy prezentacją z góry zastanych poglądów. Chciałybyśmy, aby (…) uruchomił nowe, nieprzewidywalne sytuacje społeczne, a w nasyconej traumatyczną przeszłością i stabuizowanej przestrzeni Warszawy poruszył to, co zepchnięte do kolektywnej podświadomości.

Projektowi towarzyszy cykl debat publicznych na temat strategii pamięci i upamiętniania, estetyki glamour jako wehikułu artykulacji tematów tabu, sztuki konceptualnej, historii i ironii. Mamy nadzieję, że dzięki uruchomionej w ten sposób dyskusji nieodstępny dotąd, zagrzebany w niepamięci i niewypowiedziany fragment wspólnego doświadczenia Żydów i Polaków odzyska dostęp do języka, a wraz z nim kontakt ze współczesnością.