Natalia LL at “Avantgarde and the State”, ms1, Muzeum Sztuki in Łódź


AWANGARDA I PAŃSTWO
ms1, Więckowskiego 36
26 października 2018–27 stycznia 2019
kuratorka: Dorota Monkiewicz

Awangarda – jakim celom społecznym i ideologiom służyła? W jakich relacjach do procesów państwotwórczych, narodowościowych i politycznych się znajdowała? Gdzie leżą jej granice i czy pokrywają się z granicami państwowymi i podziałami etnicznymi? Wystawa „Awangarda i państwo” spróbuje odpowiedzieć na te pytania poprzez ukazanie złożoności związków łączących ruchy awangardowe z burzliwymi przemianami politycznymi w XX wieku. W centrum zainteresowania tej ekspozycji – będącej jedną z największych, pod względem ilości prezentowanych prac, w całej historii Muzeum Sztuki – znajdą się ruchy awangardowe w państwie polskim, ukazane przede wszystkim w relacji do szerszych procesów politycznych i państwotwórczych zachodzących w Europie Środkowej i Wschodniej.

Wystawa obejmie okres od pierwszej wojny światowej aż do początku lat 80. XX wieku. Pozwoli to ukazać, jak na przemiany ruchów awangardowych w Polsce – od ekspresjonizmu i formizmu drugiej dekady XX wieku, po neoawangardę oraz „postawangardę” lat 70. i 80. – nałożyło się istnienie dwóch państwowości o różnym zasięgu terytorialnym, różnym ustroju i różnym składzie etnicznym ludności. Zobaczymy też, jak zmiany te wpłynęły na granice oddziaływania polskiej awangardy, które nie pokrywały się z granicami państwa.

O ile wpływy zdobyte przez ruchy awangardowe w latach 20. były rozległe i ponadpaństwowe – rozciągając się pomiędzy Kijowem, Berlinem, Moskwą i Paryżem – to już w latach 30. skurczyły się one zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie, a na plan pierwszy w sztuce wysunęły się wewnętrzne problemy krajów, w Polsce: kryzys gospodarczy, ograniczenie demokracji, problemy mniejszości narodowych, działalność związków zawodowych i stowarzyszeń. Na tym tle, w postawach artystek i artystów awangardowych już od lat 20. dostrzegamy fascynację bardzo różnymi koncepcjami państwa: od narodowego, przez państwo światowego proletariatu po anarchistyczne koncepcje antypaństwowe.

Po II wojnie, długi okres PRL-u, oprócz przesunięcia granic – także w świecie artystycznym – przyniósł nowe, zrodzone przez ewoluującą sytuację polityczną, postawy artystów i artystek: kompromisowość, milczenie, bezpieczną „autonomię sztuki abstrakcyjnej”, awangardowy rewizjonizm, czy też – wreszcie – nihilistyczną negację.

Wystawa zaprezentuje ten zmieniający się stosunek twórców awangardy do państwa w okresie II Rzeczypospolitej i PRL-u. Przyjęty zakres czasowy pozwoli śledzić i porównywać przemieszczanie się znaczeń w ramach takich wątków, jak zaangażowanie społeczne i lewicowość, suwerenność i niepodległość, wolność sztuki i sytuacja materialna artysty, a w końcu sposób uhistoryczniania przedwojennej awangardy ze względu na funkcjonowanie sztuki w okresie PRL-u.

Ekspozycja wypełni wszystkie trzy piętra ms1 ponad sześciuset pracami artystów i artystek, pochodzącymi z polskich i zagranicznych zbiorów. Na odwiedzających czekają dzieła takich twórców kolejnych pokoleń awangardy jak m.in.: Kazimierz Malewicz, El Lissitzky, Władysław Strzemiński, Alexander Archipenko, Henryk Stażewski, Stefan i Franciszka Themersonowie, Margarete Kubicka, Tadeusz Kantor, Ewa Partum, Józef Robakowski, Maria Jarema, Zbigniew Libera, duet KwieKulik (Zofia Kulik i Przemysław Kwiek), Zbigniew Warpechowski, Natalia LL czy grupa artystyczna Łódź Kaliska.

msl.org.pl

—–

AVANT-GARDE AND THE STATE
ms1, Więckowskiego 36
26 October 2018–27 January 2019
curator: Dorota Monkiewicz

The Avant-garde – what social purposes and ideologies did it serve? What were its relations with state-forming, national and political processes of the time? Where are its boundaries and how do they relate to the borders of countries and ethnic divisions? The exhibition “Avant-garde and the State” will attempt to answer these questions by showing the complexity of the ties that existed between the avant-garde movements and turbulent political changes in the 20th century. The focus of this exhibition, one of the largest in the history of the Muzeum Sztuki, in terms of the number of works presented, will be the avant-garde movements in Poland shown, above all, in relation to broader political and state-forming processes which were taking place in Central and Eastern Europe in those times.

The exhibition will cover the period from the First World War up to the early 1980s. This will let it show how the transformation of the avant-garde movements in Poland – from expressionism and formism of the second decade of the twentieth century to neo-avant-garde and “post-propaganda” of the 1970’s and 80’s – overlapped with the existence of two states of different territorial ranges, different regimes and ethnic composition of population. We will also see how these changes affected the limits of the impact of the Polish avant-garde, which did not correspond with the country’s borders.

While the influence gained by the avant-garde movements in the 1920s was extensive and supranational – stretching between Kiev, Berlin, Moscow and Paris – already in the 1930s they shrunk both in the East and in the West, and the first plan was taken over by the internal problems of the countries. In Poland, for example, they were: the economic crisis, the limitation of democracy, the problems of national minorities, the activity of trade unions and associations. Against this background, starting from the 1920s, we observe a variety of attitudes of avant-garde artists fascinated by very different concepts of the state: from the nation state, through the state of the world proletariat, to anarchist anti-state ideas.

After the Second World War, during the long period of the Polish People’s Republic (Polish abbr. PRL), apart from the shifting of borders, also in the artistic world, there emerged artists’ new attitudes, inspired by the evolving political situation, such as: compromise, silence, safe “abstract art autonomy”, avant-garde revisionism, or – finally – nihilistic negation.

The exhibition will present this changing attitude of the avant-garde artists to the state in the period of the Second Republic of Poland and of the PRL. The adopted time range will allow to follow and compare the movement of meanings within such themes as social engagement and leftist tendencies, sovereignty and independence, artistic freedom and artists’ material situation, and, finally, a way of historicizing the pre-war avant-garde due to the functioning of art in the PRL period.

The exhibition will fill all three floors of ms1 with over six hundred works by the artists from various Polish and foreign collections. Among the creators of subsequent generations of the avant-garde whose works await visitors in the Muzeum Sztuki are: Kazimierz Malewicz, El Lissitzky, Władysław Strzemiński, Alexander Archipenko, Henryk Stażewski, Stefan and Franciszka Themerson, Margarete Kubicka, Tadeusz Kantor, Ewa Partum, Józef Robakowski, Maria Jarema, Zbigniew Libera, KwieKulik duo (Zofia Kulik i Przemysław Kwiek), Zbigniew Warpechowski, Natalia LL or the artistic group Łódź Kaliska.

msl.org.pl/en

Natalia-ll-aksamitny-terror-1