6-21.09.2025
SPLOT Gallery, Sopot
kuratorka: Agnieszka Rayzacher

Wystawa Diany Lelonek związana jest z powrotem do korzeni, czyli do fotografii, którą studiowała na UAP w Poznaniu. Artystka zwraca się przy tym do samych początków tej dziedziny sztuki – stosuje pierwotne techniki fotograficzne, takie jak solarigrafia, cyjanotypia oraz antotypia. Tytuł wystawy kieruje nas ku słońcu jako (niegdyś) niezbędnemu czynnikowi w procesie powstawania zdjęć. Jak pisze André Rouillé, materialność fotografii, która była efektem energetycznej wymiany między przedmiotem a obrazem, oddała pole matematyczno-logicznemu światu cyfrowego obrazu. Tytuł Solarstalgia czerpie też z terminu solastalgia, oznaczającego melancholię spowodowaną katastrofą klimatyczną.

Na początku 2024 roku Lelonek została zaproszona do solowej prezentacji w muzeum lodowców Glacier Garden w Lucernie w ramach cyklu wystaw Watching the Glacier Disappear. Inspirację do nowego projektu artystka zaczerpnęła z praktyki zakrywania lodowca Rodanu plandekami, które miały chronić go przed topnieniem. Niestety efekt jest odwrotny. Co gorsza, wyprodukowane ze sztucznego tworzywa plandeki jeszcze bardziej obciążają środowisko, zanieczyszczając mikroplastikiem lodowiec oraz wodę u źródeł Rodanu.

Lelonek postanowiła stworzyć zdjęcia na ogromnych płachtach materiału, pracując w technice cyjanotypii wykorzystującej światłoczułość soli żelaza. Odbitki wykonuje się przez eksponowanie na słońcu powleczonego warstwą tej substancji materiału lub papieru. Żeby powstały solarigrafie, odbite następnie w technice cyjanotypii, Diana Lelonek musiała najpierw wyprawić się w góry. Artystka wyruszyła w Alpy, niosąc na plecach duże pudło – camerę obscurę, w której wnętrzu znajdował się papier światłoczuły. Przez dwa miesiące wpadające przez otwór w camerze słońce rysowało swoją drogę na tle monumentalnych szczytów. Powstał negatyw, w którym słońce dosłownie wypaliło swój ślad.

wramachsopotu.pl/wystawy/solarstalgia/

Diana Lelonek, Solarstalgia Dent Blanche 2, 2024/25, cyjanotypia na tkaninie bawełnianej, 197x140cm